Ook binnen het team begon het te schuren. Leerkrachten werkten hard en wilden het beste voor hun leerlingen, maar voelden zich steeds vaker handelingsverlegen. Goedbedoelde tips over klassenmanagement of gedrag werkten soms even, maar sloten onvoldoende aan bij wat deze leerlingen nodig hadden. De werkdruk was hoog. Het werkplezier nam af. En steeds duidelijker werd dat dit niet het probleem van één klas of één leerkracht was. Het was iets van de hele school.
Toen ik bij de school betrokken raakte, zagen we al snel een belangrijke overeenkomst binnen de leerlingenpopulatie. Veel kinderen hadden te maken gehad met ingrijpende levenservaringen, langdurige stress of onveiligheid. Dat vroeg om een andere blik.
Niet alleen: hoe krijgen we dit gedrag weg? Maar vooral: waar komt dit gedrag vandaan? Wat probeert een leerling ons hiermee te vertellen? En wat heeft deze leerling nodig om zich veilig genoeg te voelen om te kunnen leren?
Gedurende een schooljaar gaf ik tijdens verschillende studiemomenten de vier modules van traumasensitief onderwijs aan het team. Tussen die momenten door bezocht ik klassen en was er ruimte voor leerkrachten, intern begeleiders en directie om situaties te bespreken en samen te onderzoeken wat wel en niet werkte.
Langzaam veranderde er iets. Niet doordat al het moeilijke gedrag ineens verdween. Wel doordat volwassenen anders gingen reageren. Er kwam meer rust. Meer voorspelbaarheid. Meer begrip voor wat er onder gedrag kon liggen. Leerlingen leerden steeds beter reguleren en leerkrachten voelden zich zekerder in hun handelen.
En dat werkte door. De sfeer in de school werd rustiger. Leerlingen kwamen meer tot leren. De ervaren werkdruk rondom gedrag nam af en binnen het team ontstond meer vertrouwen en werkplezier. Ook in de leerlingtevredenheid was een positieve ontwikkeling zichtbaar.
Misschien nog wel belangrijker was dat er een ander soort schoolklimaat ontstond. Minder: jouw leerling, jouw probleem. Meer: onze kinderen.
Een klimaat waarin collega’s elkaar hielpen, waarin zelfzorg onderdeel werd van het gesprek en waarin veiligheid niet alleen iets was wat we van leerlingen verwachtten, maar iets wat we als volwassenen samen probeerden te creëren.
Dat is voor mij traumasensitief onderwijs. Geen losse interventie. Geen trucje om gedrag te verminderen. Maar een manier van kijken en handelen die uiteindelijk invloed heeft op een hele school.
En precies daar gaat mijn volgende kennissessie over: van traumasensitief kijken naar traumasensitief handelen in de dagelijkse praktijk.
